چکیده: ظهور فنآوری های جدید در ارتباطات در دهه اخیر، همزمان با انقلاب یا انفجار اینترنتی، عرصه کار را برای

افرادی خلاق و نوآور یعنی همان کارآفرینان اینترنتی در صحنه کسب و کار الکترونیک فراهم آورد. کسانی که انگیزه

و ایدههای جدید تجاری خود را با جدیدترین فنآوری های روز دنیا پیوند داده و از فرصت های تجاری موجود به

تلاش کرد تا به شیوه فروش مستقیم کامپیوترهای Dell بهترین نحو ممکن بهره گرفتند. به عنوان نمونه، شرکت

در تکاپوی رسیدن به HP شخصی به مشتریانش، سود سرشاری را کسب کند، درست زمانی که رقیب دیرینهاش

یک خطمشی مناسب بود. با وقوع این رویدادها در سالهای اخیر، رویکرد آموزشی ویژهای برای دانشگاهها و مراکز

آموزشی با طرح این سئوال که چگونه میتوان یک کارآفرین اینترنتی را با مبانی کارآفرینی و اصول کسب و کار در

عرصه تجارت الکترونیک آشنا کرد یا به عبارت بهتر چگونه باید دانشجویان رشتههای فنآوری اطلاعات و کامپیوتر را

با مبانی کارآفرینی آموزش داد؟ مطرح گردید. در این راستا دانشگاهها و کارشناسان مختلفی به تدوین چنین رویکردی

پرداختند و تلاشهای زیادی تاکنون صورت گرفته است. نوشته حاضر تلاشی است هر چند کوچک در عرصه توسعه

مفاهیم کارآفرینی در صحنه تجارت الکترونیک که به تدوین یک رویکرد آموزشی در مفاهیم کارآفرینی برای

دانشجویان رشتههای فنآوری اطلاعات و کامپیوتر خواهد پرداخت.

. واژگانکلیدی:کارآفرینی 1، کارآفرین اینترنتی 2، فنآوری اطلاعات 3 ، کسب و کار اینترنتی 4 ، تجارت الکترونیک 5 ، فضای برخط 6

مقدمه:

امروزه عباراتی مانند کارآفرین اینترنتی، کارآفرینی از طریق اینترنت یا کسب و کار اینترنتی در ادبیات کارآفرینی بسیار

متداول شده است. هر فرد کارآفرین که ایدهای را طراحی میکند، نیازمند آنستکه در برنامه خود نقشی برای اینترنت قائل

شود، زیرا اینترنت امروزه نه یک نیاز بلکه یک ضرورت محسوب میشود. وقتی رقبای ما به آسانی و با صرف کمترین هزینه

کالا و خدمات خود را در اینترنت معرفی میکنند و مشتریان جدیدی مییابند، آیا ممکن است که ما با روشهای سنتی از

1 . Entrepreneurship

2 . Electronic Preneur (E- Preneur)

3 . Information Technology

4 . Electronic Business (E- Business)

5 . Electronic Commerce (E-Commerce)

6 . Online

((3))

آنها پیشی بگیریم؟ 20 سال پیش بسیاری از کسب و کارها خط تلفن نداشتند اما امروز نمیتوان دفتر کاری را بدون تلفن

تصور کرد، در جهان امروز اهمیت اینترنت کمتر از اهمیت خط تلفن نیست.

در دنیای کنونی، تجارت و روشهای کسب و کار یکی از مهمترین حوزههایی هستند که با بکارگیری فنآوریهای

نوین اطلاعاتی و ارتباطی به سرعت و به شدت تحت تأثیر قرار گرفتهاند، بنابراین بسیاری از روشهای سنتی کسب درآمد

متحول گشته و روشها و ارزشهای جدید فراوانی نیز پا به عرصه وجود نهادند.

میزان نفوذ اینترنت به حدی است که نمیتوان زندگی امروز را بدون آن تصور نمود. تفریح، ارتباط، آموزش، تجارت،

حقوق و حتی روابط شخصی، از این فنآوری متأثر شده و عرصه جدیدی در پیش روی افراد و شرکتها نمایان ساخته است.

فنآوری نوین اطلاعات و ارتباطات در حوزه تجارت، نه تنها امکانات و تسهیلات متعددی برای شرکتهای ارائه کننده

محصولات و خدمات به شیوه سنتی مهیا نموده و باعث پیشرفت چشمگیر آنان شده، بلکه موجب ایجاد بنگاههای جدیدی

شده که تنها به ارائه خدمات و سرویسها روی شبکه اینترنت پرداخته و یا به طور موازی در هر دو حوزه سنتی و نوین

مشغول به فعالیت میباشند. با گسترش روزافزون اینترنت، نیازها، منابع، محصولات، نگرشها و راههای جدید برای کسب و

کار و همچنین ارزشهای جدیدی برای بنگاه و مشتری به وجود آمده و مباحثی نظیر اقتصاد دیجیتالی با نگرش کاهش قیمت

محصول یا خدمت برای مصرف کننده تا نزدیک صفر، مطرح گردید.

راهی کم هزینه و پردرآمد برای به نمایش « آنلاین » 1 یا « فنآوری برخط » ، جاذبه انجام تجارت با اینترنت زیاد است

گذاشتن کالاها، جذب مشتری، و رسیدگی به سفارشات خرید را فراهم میآورد ولی راهبرد اینکه تمام بخشهای یک تجارت

الکترونیک هماهنگ با هم کار کنند، کار سادهای نبوده و مستلزم داشتن بصیرت و دانش کافی نزد صاحبان این کسب و

کارها یعنی همان کارآفرینان اینترنتی میباشد.

بدین لحاظ آموزش مفاهیم کارآفرینی و اصول علمی راهاندازی کسب و کارهایی از این دست در نزد دانشجویان رشته

کامپیوتر، طراحان صفحات وب، مدیران شرکتهای خدمات کامپیوتری و همچنین کاربران اینترنتی بیش از پیش باید مورد

توجه قرار گیرد.

در این نوشته قصد آن داریم تا ضمن تعریف و توصیف کسب و کارهای اینترنتی و ویژگیهای آنها؛ رویکرد آموزشی

نوینی را جهت آموزش مفاهیم کارآفرینی برای گروه مذکور بویژه دانشجویان رشته کامپیوتر و فنآوری اطلاعات- با توجه

به اهداف، برنامهها و اولویتهای آموزشی و سرفصل مصوب وزارت علوم و فنآوری و دانشگاه آزاد اسلامی برای درس

کارآفرینی- ارائه نماییم.

کسب و کار اینترنتی چیست؟ و کارآفرین اینترنتی کیست؟

تجارت الکترونیک- بازاریابی، خرید، فروش و تبلیغات دراینترنت- به عنوان یک موج جدید در تجارت، چالش های

منحصر به فردی را به دنبال دارد: نخست آنکه، اکثر افراد نمی دانند اینترنت چیست یا چه خدماتی را م یتواند به کسب و

کارها ارائه کند. دوم، منابعی که در دنیای واقعی وجود دارند، اغلب در دنیای الکترونیک یا وجود ندارند یا در مراحل

تکوین هستند. به عنوان مثال سیستم های پرداخت، قیمت گذاری آگهی در صفحات، و پیگیری اطلاعات کاربران در بازار،

1 . Online Technology